प्रयागराज । हिन्दू धर्ममा विशेष महत्व बोकेको माघ महिना आजदेखि प्रारम्भ भएसँगै विश्वप्रसिद्ध कुम्भ मेला क्षेत्रमा पहिलो पवित्र स्नान सम्पन्न भएको छ। पवित्र पौष पूर्णिमाको अवसरमा गंगा, यमुना र अदृश्य सरस्वतीको संगमस्थल प्रयागराजमा लाखौँ श्रद्धालुहरूले आस्था र विश्वासका साथ स्नान गरेका छन्।
माघ महिना र कुम्भ मेलाको धार्मिक महत्व
माघ महिना हिन्दू सनातन परम्परामा सर्वाधिक पुण्यदायी मानिन्छ। शास्त्रअनुसार माघ महिनामा संगममा स्नान, दान, जप, तप र सेवा गर्नाले जन्म–जन्मान्तरका पाप नष्ट हुने विश्वास छ। यही मान्यताका कारण प्रत्येक वर्ष माघ महिनामा प्रयागराजमा माघ मेला आयोजना हुने गर्छ भने विशेष वर्षमा कुम्भ मेला भव्य रूपमा मनाइन्छ।
पहिलो स्नानको विशेष महत्व
आजको पहिलो स्नानलाई कुम्भ मेलाको आधारभूत र अत्यन्त शुभ स्नान मानिन्छ। पौष पूर्णिमाको दिनदेखि कल्पवास प्रारम्भ हुने भएकाले साधु–सन्त, अखाडा, नागा साधु र कल्पवासीहरूले विधिपूर्वक संगममा स्नान गरेका छन्। ब्रह्ममुहूर्तदेखि नै घाटहरूमा श्रद्धालुको ठूलो भीड देखिएको थियो।
देश–विदेशबाट आएका पूज्य साधु–सन्त, धर्माचार्य, विभिन्न अखाडाका महन्तहरू तथा नागा साधुहरूको उपस्थितिले मेलाको आध्यात्मिक गरिमा झन् बढेको छ। वैदिक मन्त्रोच्चारण, शंखध्वनि र हरि–हरको जयघोषसँगै स्नान कार्यक्रम सम्पन्न भएको हो।
श्रद्धालुको भीडलाई मध्यनजर गर्दै प्रशासनले कडा सुरक्षा व्यवस्था गरेको छ। घाट क्षेत्रमा स्वास्थ्य शिविर, पेयजल, सरसफाइ, यातायात र निगरानीका लागि व्यापक प्रबन्ध मिलाइएको छ। ड्रोन र सीसीटीभी क्यामेरामार्फत मेलास्थलको निगरानी भइरहेको छ।
श्रद्धालुहरूका अनुसार माघ महिनामा संगम स्नानले मोक्ष प्राप्ति, रोग–व्याधि नाश र मनोकामना पूर्ति हुने विश्वास रहिआएको छ। यही विश्वासले हरेक वर्ष करोडौँ श्रद्धालुलाई प्रयागराज तान्ने गरेको छ।
माघ महिना प्रारम्भसँगै सम्पन्न पहिलो पवित्र स्नानले कुम्भ मेलाको आध्यात्मिक यात्रा औपचारिक रूपमा सुरू भएको छ। अब माघ महिनाभरि चल्ने धार्मिक अनुष्ठान, कल्पवास र विभिन्न स्नान पर्वहरूले प्रयागराजलाई पुनः विश्वको आध्यात्मिक केन्द्र बनाउनेछ।