लोकतान्त्रिक व्यवस्थाको सार जनताको आकांक्षा, आशा र आवश्यकतालाई सम्बोधन गर्नु हो। निर्वाचन भनेको जनताले आफ्ना प्रतिनिधि छनोट गरी देश र समाजलाई सही दिशामा अघि बढाउने महत्वपूर्ण प्रक्रिया हो। तर विडम्बना, समय बदलिँदै जाँदा पनि उम्मेदवार र उनीहरूले प्रस्तुत गर्ने एजेन्डामा अपेक्षित परिवर्तन देखिन सकेको छैन। अधिकांश राजनीतिक दलहरूले फेरि उही पुराना अनुहारलाई उम्मेदवार बनाउँदै उही दोहोरिएका एजेन्डा प्रस्तुत गर्दा जनतामा निराशा बढ्दै गएको देखिन्छ।
राजनीति परिवर्तन र नवीन सोचको माध्यम बन्नुपर्ने हो। तर वर्षौँदेखि उही व्यक्तिहरूले चुनाव लड्ने, उही वाचा गर्ने र चुनावपछि ती वाचाहरू पूरा नगर्ने प्रवृत्ति दोहोरिँदा लोकतन्त्रप्रति नै जनविश्वास कमजोर हुँदै गएको छ। निर्वाचन नजिकिँदा विकास, रोजगारी, सुशासन, शिक्षा र स्वास्थ्य सुधारका कुरा उठाइए पनि ती विषयहरू चुनावी नारामै सीमित हुने गरेका छन्। परिणामस्वरूप जनताले वास्तविक परिवर्तनको अनुभूति गर्न पाएका छैनन्।
पुराना उम्मेदवारहरूले अनुभव र योगदानको आधारमा पुनः अवसर पाउन सक्ने तर्क राखिन्छ। तर अनुभवसँगै उत्तरदायित्व र उपलब्धिको मूल्याङ्कन पनि आवश्यक हुन्छ। यदि लामो समयसम्म अवसर पाउँदा पनि जनताको अपेक्षा पूरा हुन सकेको छैन भने नयाँ नेतृत्व र नयाँ सोचलाई अवसर दिनु लोकतन्त्रको स्वाभाविक प्रक्रिया हो। परिवर्तनको चाहना राख्ने जनतालाई उही अनुहार र उही कार्यक्रम प्रस्तुत गर्नु राजनीतिक जडताको संकेत हो।
आजको समाज शिक्षित, सचेत र अधिकारप्रति जागरूक बन्दै गएको छ। युवा पुस्ता राजनीतिमा नयाँ सोच, नवीन योजना र दीर्घकालीन दृष्टिकोणको अपेक्षा गरिरहेको छ। तर दलहरूले उम्मेदवार चयन गर्दा पारदर्शिता, योग्यता र जनविश्वासलाई प्राथमिकता दिन नसक्दा राजनीतिप्रति वितृष्णा बढ्ने खतरा देखिएको छ। यसले लोकतान्त्रिक प्रणालीलाई नै कमजोर बनाउने सम्भावना रहन्छ।
त्यसैले अब राजनीतिक दलहरूले उम्मेदवार छनोटमा गम्भीर पुनर्विचार गर्न आवश्यक छ। नयाँ नेतृत्वलाई अवसर दिने, व्यवहारिक र परिणाममुखी एजेन्डा प्रस्तुत गर्ने तथा जनतासँग गरेका प्रतिबद्धता कार्यान्वयन गर्ने संस्कार विकास गर्नु आजको आवश्यकता हो। अन्यथा उही पुराना उम्मेदवार र उही दोहोरिएका एजेन्डाले जनताको विश्वास गुमाउँदै जानेछ, जसले लोकतन्त्रको भविष्यलाई समेत चुनौतीमा पार्न सक्छ।
जनताले पनि आफ्नो मत प्रयोग गर्दा व्यक्तिको लोकप्रियता मात्र नभई उसको कार्यसम्पादन, दृष्टिकोण र इमान्दारितालाई मूल्याङ्कन गर्न जरुरी छ। सचेत मतदाताले मात्र योग्य नेतृत्व चयन गर्न सक्छन् र त्यही नेतृत्वले समाज तथा राष्ट्रलाई समृद्धिको बाटोतर्फ अघि बढाउन सक्छ।
