पर्सा, १७ असोज । पर्साको जगरनाथपुर गाउँपालिका–६ औराहस्थित दलित बस्तीमा बालबालिकाको विद्यालय भर्ना, नियमित उपस्थिति, शैक्षिक निरन्तरता र समावेशी शिक्षाका विषयमा अभिमुखीकरण गरिएको छ।
अकाउन्टेबिलिटी ल्याब नेपालको सहयोग तथा सामाजिक संस्था जिल्ला समन्वय समिति (SODCC), पर्साको आयोजनामा भएको अभिमुखीकरणमा बालबालिकालाई विद्यालयसम्म पुर्याउने मात्र नभई उनीहरूको पढाइलाई निरन्तरता दिन अभिभावक, समुदाय र सरोकारवाला निकायको भूमिकाबारे छलफल गरिएको थियो।
कार्यक्रममा सहभागी अभिभावक तथा बालबालिकालाई शिक्षाको महत्वसँगै समयमै विद्यालय भर्ना गराउने, नियमित कक्षामा पठाउने र पढाइप्रति बालबालिकाको रुचि कायम राख्ने विषयमा जानकारी दिइएको थियो। आर्थिक अवस्था, पारिवारिक परिस्थिति, सामाजिक विभेद वा अन्य कारणले विद्यालय शिक्षाबाट टाढिन सक्ने बालबालिकाको पहिचान गरी उनीहरूलाई शिक्षाको मूलधारमा ल्याउन आवश्यक पहलका विषयमा समेत चर्चा गरिएको थियो।
अभिमुखीकरणमा समावेशी शिक्षा कुनै निश्चित वर्ग वा समुदायका बालबालिकाका लागि मात्र नभई सबै बालबालिकाले समान अवसर, सम्मान र सुरक्षित वातावरणमा शिक्षा पाउने व्यवस्था भएको स्पष्ट पारिएको थियो। जात, समुदाय, लिङ्ग, आर्थिक अवस्था, अपाङ्गता वा अन्य कुनै आधारमा हुने विभेदले बालबालिकाको शैक्षिक यात्रामा असर पार्न सक्ने भएकाले विद्यालय र समुदाय दुवै तहबाट भेदभावरहित वातावरण निर्माण गर्नुपर्नेमा जोड दिइएको थियो।
बालबालिकाको शैक्षिक निरन्तरतामा परिवारको वातावरणको प्रभाव महत्वपूर्ण हुने विषयमा पनि अभिभावकसँग छलफल गरिएको थियो। घरमा पढ्ने समय छुट्याउने, विद्यालयका शिक्षकसँग बालबालिकाको पढाइबारे नियमित सम्पर्क राख्ने, उनीहरूको समस्या बुझ्ने तथा पढाइमा देखिएका कठिनाइ समाधानका लागि आवश्यक सहयोग गर्ने विषयमा अभिभावकलाई प्रेरित गरिएको थियो।
कार्यक्रममा विद्यालय उमेरका बालबालिका विद्यालयबाहिर रहने अवस्था अन्त्य गर्न समुदायको सक्रियता आवश्यक रहेको बताइएको थियो। बालबालिकाले बीचमै विद्यालय छाड्ने अवस्था आए त्यसको कारण पहिचान गरी परिवार, विद्यालय र स्थानीय तहको समन्वयमा समाधान खोज्नुपर्नेमा सहभागीहरूको जोड थियो।
त्यसैगरी विद्यालयलाई बालबालिकाका लागि सुरक्षित र सहज सिकाइको थलो बनाउन शिक्षक, अभिभावक, विद्यालय व्यवस्थापन समिति, स्थानीय सरकार तथा समुदायबीच सहकार्य आवश्यक रहेको बताइएको थियो। विद्यालयमा हुने विभेद, उपेक्षा वा असहज वातावरणले बालबालिकाको उपस्थितिमा असर पार्न सक्ने भएकाले सबै पक्ष संवेदनशील बन्नुपर्नेमा समेत छलफल भएको थियो।
अभिमुखीकरणमा जगरनाथपुर गाउँपालिका–६ औराहका दलित बस्तीका करिब ५० जना अभिभावकको सहभागिता थियो। कार्यक्रममा गाउँपालिकाको शिक्षा शाखाका प्रतिनिधि तथा SODCC, पर्साका प्रतिनिधिहरूले समावेशी शिक्षा, विद्यालय भर्ना र बालबालिकाको शैक्षिक निरन्तरतासँग सम्बन्धित विषयमा सहजीकरण गरेका थिए।
छलफलका क्रममा अभिभावकहरूले आर्थिक तथा सामाजिक चुनौतीका कारण आफ्ना बालबालिकाको पढाइ प्रभावित हुन नदिने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका थिए। उनीहरूले बालबालिकालाई नियमित विद्यालय पठाउने, पढाइका लागि घरमा आवश्यक वातावरण बनाउने र विद्यालयसँग समन्वय गर्दै शैक्षिक प्रगतिमा ध्यान दिने बताएका थिए।
अभिभावकहरूले बालबालिकाको भविष्य निर्माणका लागि शिक्षा आधारभूत आवश्यकता भएकाले परिवारको प्रयाससँगै समुदाय र स्थानीय तहको सहयोग पनि आवश्यक रहेको धारणा राखेका थिए। विद्यालय जाने उमेरका कुनै पनि बालबालिका अवसरबाट वञ्चित नहुने वातावरण निर्माण गर्न सामूहिक पहल गर्नुपर्ने उनीहरूको भनाइ थियो।
आयोजकका अनुसार समुदायस्तरमा गरिएको यस्तो अभिमुखीकरणले अभिभावकलाई बालबालिकाको शिक्षाप्रति थप जिम्मेवार बनाउन, विद्यालयसँगको सम्बन्ध बलियो बनाउन तथा शिक्षाबाट पछाडि पर्न सक्ने बालबालिकालाई विद्यालयसँग जोड्ने वातावरण निर्माण गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
