काठमाडौँ महानगरको कमान सम्हालेदेखि नै बालेन शाह चर्चाको केन्द्रमा छन्। कहिले सुकुम्बासी बस्तीमा डोजर चलाएर त कहिले सिंहदरबारको फोहोर नउठाउने चेतावनी दिएर उनले सधैँ 'हेडलाइन' कब्जा गरिरहे। तर, चुनाव नजिकिँदै गर्दा उनका यी कदमहरूलाई केवल 'स्टन्ट' का रूपमा व्याख्या गर्न थालिएको छ। के यो बालेनको चुनावी रणनीति मात्र हो त?
पपुलिजम र फेसबुकको राजनीति
बालेनको राजनीतिको मुख्य शक्ति नै सामाजिक सञ्जाल हो। परम्परागत दलहरूले कार्यकर्ता परिचालन गर्छन्, बालेन 'अल्गोरिदम' परिचालन गर्छन्। उग्र राष्ट्रवाद, कर्मचारीतन्त्रमाथिको कडा प्रहार र भावुक स्टाटसहरूले युवा पुस्तालाई आकर्षित त गर्छ, तर नीतिगत तहमा दीर्घकालीन परिवर्तन ल्याउन डिजिटल लोकप्रियता मात्र पर्याप्त हुँदैन।
केही गम्भीर प्रश्नहरू
१. प्रक्रिया भन्दा परिणामको मोह: कानुनी प्रक्रिया भन्दा पनि 'एक्सन' देखाएर तत्काल ताली पाउन खोज्ने प्रवृत्तिले लोकतान्त्रिक संस्थाहरूलाई कमजोर बनाउन सक्छ।
२. सडक विस्तार र फुटपाथ: सडक व्यवस्थापनका नाममा साना व्यापारीमाथि गरिएको कडाइले वाहवाही त पायो, तर उनीहरूको व्यवस्थापनको ठोस योजना अझै ओझेलमा छ।
३. विरासतको लडाइँ: काठमाडौँका पुरातात्विक सम्पदा संरक्षणमा उनको सक्रियता प्रशंसनीय छ, तर यसलाई चुनावी फण्डा बनाइँदा यसको पवित्रतामाथि प्रश्न उठ्छ।
स्टन्ट कि आवश्यकता?
नेपाली राजनीतिमा दशकौँदेखिको सुस्तताले जनता वाक्क भइसकेका छन्। यस्तोमा बालेनको 'एग्रेसिभ' कार्यशैलीले जनतालाई आशा जगाएको पनि सत्य हो। यदि कसैको 'स्टन्ट' ले सडक सफा हुन्छ, नदी किनारका अतिक्रमित जग्गा फिर्ता हुन्छन् र भ्रष्टाचारमाथि धावा बोलिन्छ भने, त्यसलाई 'सकारात्मक स्टन्ट' मान्न सकिन्छ।
बालेन शाहले बुझ्नुपर्ने कुरा के हो भने, चुनाव जित्न 'स्टन्ट' ले काम गर्ला, तर इतिहासमा नाम लेखाउन 'सिस्टम' बसाल्नुपर्छ। चर्को भाषण र फेसबुकको लाइकले भोट त देला, तर काठमाडौँको धुलो र ट्राफिक समस्या समाधान गर्न ठोस नीति र धैर्यता चाहिन्छ। आगामी चुनावमा उनका यी कदमहरूलाई जनताले कत्तिको अनुमोदन गर्नेछन्, त्यो त समयले नै बताउनेछ। तर अहिलेलाई भने, उनको शैलीले पुराना दलहरूलाई ठूलो दबाब दिएको पक्कै छ।
